Jak wstawić nuty do bloga

Trudno pisać o muzyce, nie mając możliwości posługiwania się nutami. Dlatego jednym z pierwszych kroków jakie wykonałem w ramach tworzenia strony z blogiem było poszukanie najlepszej formy prezentacji nut.

Oczywiście można przygotować nuty w dowolnym edytorze, zapisać plik jako pdf, a potem wstawiać odnośniki. Takie rozwiązanie jest najlepsze, jeśli chcemy publikować kompletną partyturę. Sprawa się komplikuje jednak, jeśli chcemy zamieścić w tekście krótkie przykłady nutowe. Okazało się, że nie byłem pierwszym, który potrzebuje takiego rozwiązania. Istnieje wtyczka do WordPressa ABC Notation. Przygotowanie do pracy jest dziecinnie proste: instalujemy, aktywujemy i można rozpocząć testowanie.

Jak to działa?

Ktoś1 miał bardzo dobry pomysł. Umieszczamy w tekście wpisu (posta), czy strony kod źródłowy. W trakcie wyświetlania JavaScript zamienia go w zapis nutowy. Dla użytkowników przyzwyczajonych do trybu WYSIWYG pewnym zaskoczeniem może być, że  nut nie zobaczymy od razu. Edycja nut przypomina trochę tworzenie dzwonków na starą poczciwą Nokię 3310 i będzie wymagała wyobraźni. Zwłaszcza na początku.

W każdej chwili w drugim oknie, czy zakładce można podejrzeć jak nam idzie. Sam kod jest bardzo logiczny i przy odrobinie praktyki można się go szybko nauczyć. Widać też sporo podobieństw do mechanizmów znanych z pakietu Musixtex w edytorze LaTeX, który osobiście uważam za jeden z najlepszych edytorów nut. Ale o tym porozmawiamy przy innej okazji.

ABC Notation stała się informatycznym standardem, w internecie można znaleźć programy, ułatwiające zapis w tej postaci2. Na stronie ABC Notation dostępna jest obszerna dokumentacja w języku angielskim oraz wiele przykładów nutowych. Zainteresowanych szerszymi informacjami odsyłam do źródła.

Ćwiczenie 1. Od czego zacząć?

Przeglądarka musi rozumieć,  który fragment tekstu ma potraktować jak zapis nutowy. Dlatego otaczamy go znacznikami abcjs w nawiasach kwadratowych (abcjs na początku, a na końcu /abcjs). Spróbujmy wpisać kilka nut używając ich tradycyjnych nazw. Pionowa kreska | oznacza kreskę taktową.

Otrzymaliśmy gamę C-dur, zapisaną ósemkami w kluczu wiolinowym i metrum 4/4. Łatwo poszło, prawda?

Ćwiczenie 2. Wartości nut

Aby otrzymać inne wartości nut, musimy przypomnieć sobie trochę matematyki.

  • Ćwierćnuta to dwie ósemki.
  • Półnuta, to dwie ćwierćnuty, czyli cztery ósemki.
  • Cała nuta to osiem ósemek.
  • Ósemka to dwie szesnastki, czyli szesnastka jest połową ósemki.

Zapisując czas trwania nuty w ilości ósemek obok wysokości dźwięku otrzymamy różne wartości nut. Stosując pionową kreskę i zamykając nawias kwadratowy uzyskamy końcową podwójną kreskę taktową.

Szesnastki e i f rozdzieliłem spacją, dzięki czemu uzyskaliśmy nuty z chorągiewkami. Natomiast ósemki ga stoją obok siebie (nie ma spacji pomiędzy nimi), przez co zostały połączone belką.

Warto zwrócić uwagę na kod półnuty z kropką. Półnuta to cztery ósemki. Kropka przedłuża wartość nuty o połowę, czyli w tym przypadku o kolejne dwie ósemki. Razem mamy 6 ósemek.

Ćwiczenie 3. W innej tonacji

Kiedy chcemy napisać nuty, najpierw przygotowujemy pięciolinię: stawiamy klucz, określamy tonację (wybierając odpowiednie znaki przykluczowe) i ustalamy metrum. Podobnie sytuacja się przedstawia w ABC Notation. Zanim zaczniemy wprowadzać tekst nutowy, możemy określić parametry w nagłówku. Standard wymusza ich kolejność: zaczynamy od numeru referencyjnego (X), na drugim miejscu pojawia się tytuł utworu (T), zaś tonacja, czyli znaki przykluczowe (K) zawsze na końcu. Spośród pozostałych warto wymienić metrum (M), rytm (R), czy kompozytora (C). Pełna lista parametrów dostępna jest w dokumentacji.

Przykład pokazuje gamę b-moll3 w pewnej wariacji rytmicznej. Określenie tonacji wymaga użycia jej nazwy w angielskiej konwencji, zgodnie z którą Db to Des-dur, a C#m to cis-moll. Do wstawienia nut z oktawy małej — poniżej c razkreślnego — używamy przecinka (B,4).

Wstawianie przygodnych znaków chromatycznych przypomina ich edycję w LaTeX-u. Wystarczy umieścić przed nutą odpowiedni symbol, zależnie od tego, czy chcemy zapisać krzyżyk (^), bemol (_), czy kasownik (=). Podwójne krzyżyki i bemole oznacza się podwójnym symbolem — odpowiednio ^^ i __.

Ćwiczenie 4. Praca z tekstem

W kolejnym ćwiczeniu spróbujemy podpisać tekst pod nutami. Służy do tego parametr w, umieszczany pod linią z nutami.

Ćwiczenie uzyskało w nagłówku numer 2 (X:2) w tonacji A-dur (K:A). Dla wygody i przejrzystości przykładu zmieniłem jednostkę z ósemek na ćwierćnuty (L:1/4). Chodzi o to, aby każda wartość wyrażała się w ilości ćwierćnut. Wpisywanie tekstu zaczynamy od informacji, że w tej linijce będziemy podawać tekst (w:). Zasady są takie same, jak w przypadku wpisywania tekstu pod nutami w LaTeX-u. Sylaby oddzielamy dywizem, zaś słowa spacją. Twardą spację uzyskamy przez postawienie w jej miejscu tyldy (~). Za pomocą gwiazdki (*) można pominąć dowolną nutę, nie podpisując pod nią żadnego tekstu. Przy okazji widać sprytny pomysł na połączenie nut łukiem. Wystarczy wziąć je w nawias, jak w powyższym przykładzie.

Myślę, że te cztery przykłady wystarczą na początek, żeby się trochę pobawić. Moim zdaniem wpisywanie nut jest dziecinnie proste, mam nadzieję, że Tobie też to nie sprawi trudności. Jeśli masz jakieś pytania, śmiało zamieść je w komentarzu.

  1. Twórcą ABC Notation jest Chris Walshaw, natomiast Paul Rosen stworzył wtyczkę do WordPressa.
  2. Wiele z nich jest darmowych. Nie miałem jeszcze okazji, żeby je przestować.
  3. Mówiąc o dźwięku b warto zwrócić uwagę na różnice w nazewnictwie. W tym blogu używamy popularnej w Polsce notacji niemieckiej: dźwięk b jest obniżonym o pół tonu h. Natomiast ABC Notation korzysta z nazewnictwa angielskiego, w którym dźwięk b jest odpowiednikiem naszego h. Aby obniżyć go o pół tonu stosujemy zapis b

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *